XVI. mendean, europarrek (espainiarrak eta portugesak) Amerika aurkitu ostean
Hasierako kapitalismoa eta merkantilismoa aldaketen ondorio izan ziren
XV. mendearen amaieran hasitako Aurkikuntza Handiek ondorio ekonomiko nabarmenak ekarri zituzten Europa eta Amerikara. Alde batetik, hiriak garatu ziren. Hala ere, nekazaritza izan zen jarduera ekonomiko nagusia XIX eta XX. mendeetan industrializazio garatu zen arte. Amerikaren aurkikuntzak merkataritza eta honekin batera artisautzaren garapena ekarri zituen. Bestalde, sistema feudalaren aldaketa eman zen, basailutza hain zuzen. Hirietan dena den, basailutza arindu eta lanarekin eta salerosketarekin lotuago zeuden harremanak sortu ziren. Eta horrez gain, feudalismoak jarraitu zuen arren, monarkia absolutuen ekonomi antolakuntza berria eratu zen hirien, herrialdeen eta kontinenteen arteko trukeetan.
Arrazoi ekonomikoak zirela eta, europarrek ozeanoz bestaldeko merkataritzari ekin zioten metal preziatuen eta espezieen bila. Honetan turkiarrek Konstantinopla konkistatzeak eragin handia izan zuen. Izan ere, hauek Mediterraneo ozeanoko ibilbidea itxi eta europarrek Ozeano Atlantikoa zeharkatzean Amerikarekin topo egin zuten 1492an. Honela, Amerika, Asia eta Afrikara egin ziren bidai ezberdinak zirela medio, Mediterraneoaren merkataritza zabaldu zen nabarmen, Itsaso Gorria eta Ozeano Indikoa ekialdean eta Ozeano Atlantikoa mendebaldean.
Europarrek (espainiar
rak eta portugesak) Amerikara heltzean, ondorio ekonomikoak eragin zituzten. Hainbat lurralderen konkistaren ondoren, kontinentearen ustiapen ekonomikoari ekin zioten. Nekazaritza eta abeltzaintzan Enkomienda sistema erabiliz aritzen ziren lanean. Jarduteko era hau basailutza feudalaren ezarpena izan zen. Egoera horretan indigenek lana egiten zuten. Horren truke konkistatzaileek babesa eman eta fede katolikoa irakasteko.
Meatzaritzan, bestalde, zilar meatze garrantzitsuenak Potosin (Bolivia) eta Zacatecasen (Mexiko) zeuden. Indigenek meategiak ustiatu eta jainkoei eskaini ohi zizkieten irabaziak (mita sistema). Europarrek lan sistema hau aprobetxatu eta eurentzako hartzen zituzten metalak, indigenek jainkoentzako zirela pentsatzen zutelarik.
Hasierako kapitalismoa eta merkantilismoa aldaketen ondorio izan ziren
XV. mendearen amaieran hasitako Aurkikuntza Handiek ondorio ekonomiko nabarmenak ekarri zituzten Europa eta Amerikara. Alde batetik, hiriak garatu ziren. Hala ere, nekazaritza izan zen jarduera ekonomiko nagusia XIX eta XX. mendeetan industrializazio garatu zen arte. Amerikaren aurkikuntzak merkataritza eta honekin batera artisautzaren garapena ekarri zituen. Bestalde, sistema feudalaren aldaketa eman zen, basailutza hain zuzen. Hirietan dena den, basailutza arindu eta lanarekin eta salerosketarekin lotuago zeuden harremanak sortu ziren. Eta horrez gain, feudalismoak jarraitu zuen arren, monarkia absolutuen ekonomi antolakuntza berria eratu zen hirien, herrialdeen eta kontinenteen arteko trukeetan.
Arrazoi ekonomikoak zirela eta, europarrek ozeanoz bestaldeko merkataritzari ekin zioten metal preziatuen eta espezieen bila. Honetan turkiarrek Konstantinopla konkistatzeak eragin handia izan zuen. Izan ere, hauek Mediterraneo ozeanoko ibilbidea itxi eta europarrek Ozeano Atlantikoa zeharkatzean Amerikarekin topo egin zuten 1492an. Honela, Amerika, Asia eta Afrikara egin ziren bidai ezberdinak zirela medio, Mediterraneoaren merkataritza zabaldu zen nabarmen, Itsaso Gorria eta Ozeano Indikoa ekialdean eta Ozeano Atlantikoa mendebaldean.
Europarrek (espainiar
rak eta portugesak) Amerikara heltzean, ondorio ekonomikoak eragin zituzten. Hainbat lurralderen konkistaren ondoren, kontinentearen ustiapen ekonomikoari ekin zioten. Nekazaritza eta abeltzaintzan Enkomienda sistema erabiliz aritzen ziren lanean. Jarduteko era hau basailutza feudalaren ezarpena izan zen. Egoera horretan indigenek lana egiten zuten. Horren truke konkistatzaileek babesa eman eta fede katolikoa irakasteko.Meatzaritzan, bestalde, zilar meatze garrantzitsuenak Potosin (Bolivia) eta Zacatecasen (Mexiko) zeuden. Indigenek meategiak ustiatu eta jainkoei eskaini ohi zizkieten irabaziak (mita sistema). Europarrek lan sistema hau aprobetxatu eta eurentzako hartzen zituzten metalak, indigenek jainkoentzako zirela pentsatzen zutelarik.
No hay comentarios:
Publicar un comentario